ProfTürker Kolajen

Doç. Dr. Derya Arslan tarafından yazıldı.

TİP I ve III Hidrolize Kolajen Peptit

Ciltte bulunan kolajenin %70’ini Tip 1 ve 3 kolajen oluşturmaktadır. Cilt elastikiyeti ve sıkılığı, saç ve tırnak sağlığı veya tendon desteği için Tip 1 ve 3 hidrolize kolajen karışımının tercih edilmesi önerilmektedir (Liu ve ark., 2001; Gelse ve ark. 2003, Cheng ve ark. 2009).

Kolajen, gıda kaynağı olarak kullanılması, kolay sindirilmesi, hızlı emilmesi ve metabolik etkilerinden yararlanılması için hidrolize edilerek (parçalanarak) düşük molekül ağırlıklı peptitlere dönüştürülmektedir (Haltiwanger, 2014; Sibilla ve ark., 2015; Yamamoto ve ark., 2016; Yazaki ve ark., 2017). Kolajen takviyelerinin daha çok emilebilmesi ve biyolojik yararlanımın arttırılması için düşük molekül ağırlıklı (3000 Dalton civarında) hidrolize kolajenler tercih edilebilir.

C Vitamini (L-askorbik asit)

Genellikte yapılan araştırmalar sonucunda ürün formülasyonlarında kolajen sentezini destekleyici etkisinden dolayı C vitamini kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca enerji oluşum metabolizmasına, bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna, yorgunluk ve bitkinliğin azalmasına katkıda bulunur (Lynch ve ark., 1995; Betty ve ark., 2001; Shils ve ark., 2006).

Hyaluronik Asit

Hyaluronik asit, gözün vitröz sıvısında, hyalin kıkırdakta, eklem sıvısında, dermis ve epidermiste yüksek konsantrasyonlarda bulunmaktadır (Neudetker ve ark., 2000; Toole ve ark., 2002; Turley ve ark., 2002; Hascall ve ark., 2004). Vücudumuzda bulunan toplam hyaluronik asidin yarısından fazlası cildimizde yer almaktadır (Reed ve ark., 1988; Juhlin, 1997; Tzellos ve ark., 2009).

Hyaluronik asit, ciltte suyun tutulmasında benzersiz bir kapasiteye sahip olup nemlenmeyi artırarak cildin ve dokuların iyi yağlanmasına ve nemli kalmasına yardımcı olan bir yapıdır (Entwistle ve ark., 1996; Baumann, 2007; Necas ve ark., 2008). Cilt kırışıklıklarına, reflüye, göz kuruluğuna, eklem rahatsızlıklarına, sistit ve kronik yorgunluklara iyi gelir, tendonlar ve kaslarda kaydırıcı olarak görev yapar, omurganın sağlamlığını artırır ve göbek kordonu içinde anne ile fetüs arasındaki ilişkiyi sağlar (Prestwich ve Vercruysse, 1998; Neudetker ve ark., 2000; Armstrong ve Bell, 2002; Toole, 2004). Yaşlanma ile ilgili sağlık durumlarının önlenmesine veya tedavisine yardımcı olur (Tırnaksız ve Kaymak, 2008). Dermatolojide yara iyileşmesinde olumlu etkiler gösterir (Chen ve Abatangelo, 1999; Collins ve Birkinshaw, 2013).

Yaşlandıkça vücuttaki hyaluronik asit seviyeleri azalarak ciltte kırışıklıklar, cildin canlılığını ve nemini kaybetmesi, eklemlerde ise aşınma ve yıpranma gibi sonuçlar görülür (Longas ve ark., 1987; Maio, 2004; Elsner ve Maibach, 2005; Griffin, 2005). Hyaluronik asit serumları cilde uygulandığında, yüksek oranda su tutma özelliğiyle cildin pürüzsüz, parlak, canlı, taze ve doğal görünmesini sağlar, sivilce izlerini yok eder ve sivilce oluşumunu engeller (Çomoğlu, 2012; Halachmi ve ark., 2013; Patel ve Tevet, 2015). Ayrıca hyaluronik asit eklemlerdeki aşınma ve yıpranma sonucu gelişen osteoartritin tedavisinde de kullanılır (Altman ve ark., 2005; Bellamy ve ark., 2006).

Günlük Kullanım Miktarı ve Tüketim Süresi

• Hem yaşlanma hem de yetersiz bir diyet vücuttaki kolajen seviyesini etkilemektedir (Franze ve ark., 2013). Vücudumuzda üretilen kolajenin ortalama 20’li yaşlardan sonra sentezinin giderek yavaşlamasıyla diyetimizin kolajen içeren takviye gıdalarla desteklenmelidir (Wu ve ark., 2004; Bruyère ve ark., 2012; Schauss ve ark., 2012).

• Kolajen peptitlerinin eklem iltihabını önleyici (Bonjour, 2005; Guillerminet ve ark., 2010; Karaguzel ve Holick, 2010) ve cildin yaşlanmasını geciktirici, cilt elastikiyetini ve nemini artırıcı (Proksch ve ark., 2014; Genovese ve ark., 2016; Choi ve ark., 2019) etkinin bilinmesinden dolayı eklem ve sağlık problemleri oluşmadan tüketilmesi tavsiye edilebilir.

• Mümkünse kolajen peptit içeren takviyeler tercih edilmelidir. Eklem sağlığı için Tip II kolajen (Crowley ve ark., 2009; Avila Rodríguez ve ark., 2018); cilt, saç ve tırnak sağlığı için ise Tip I ve Tip III kolajen içeren ürünler kullanılmalıdır (Liu ve ark., 2001; Gelse ve ark. 2003, Cheng ve ark. 2009).

• Molekül ağırlığı düşük ve şeker içermeyen takviye ürünlerin kullanılması daha iyi sonuç verir (Müftüoğlu, 2018; Müftüoğlu, 2019).

• Hidrolize kolajenin günlük kullanım dozu, bilimsel kaynaklarda 3-10 gram arasında tavsiye edilmektedir (Adam, 1991; Beuker, 1996; Moskowitz, 2000; Benito-Ruiz ve ark., 2009; Proksch ve ark., 2014).

• Vücudumuzun azalan kolajen üretimini desteklemek için kolajen, sürekli olarak belirli aralıklarda diyete alınmalıdır. Düzenli kullanım süresi 3 aydır (bir kür). Yılda iki kür uygulanabilir ve kürler arasında kullanıma bir süre (2-3 ay) ara verilmelidir. 50 yaş üzerinde ise yılda 3 kür şeklinde kullanılmalıdır (Müftüoğlu, 2018; Marshall, 2019; Müfftüoğlu, 2019; Ray, 2019; Arıtürk, 2020).

• Kolajen takviyeleri günlük alınması gereken dozlarda tüketildiği takdirde güvenlidir (EFSA, 2011), ancak istisnai durumlarda ağızda kötü bir tat, mide yanması ve şişkinlik gibi yan etkilere yol açabilir (Moskowitz, 2000). Kolajenin kontrolsüz ve aşırı tüketimi sonucu deri döküntüsü, mide bulantısı, kusma, solunum güçlüğü, kas ağrıları, hiperkalsemi (kanda yüksek kalsiyum), aşırı duyarlılık reaksiyonları, yorgunluk hissi, kabızlık, kalp ritim bozukluğu (Crowley ve ark., 2009), cilt ve göz tahrişi gibi yan etkiler de bildirilmiştir (Yoshinari ve ark., 2013).

 

Kaynaklar

Adam, M., 1991, Therapie Der Osteoarthrose - Welche Wirkung Haben Gelantineparaprate? Therapiewoche, 41, 2456-2461.

Altman, R.D., Moskowitz R, Jacobs, S., Daley, M., Udell, J. ve Levin, R.A., 2005, Double-blind, randomized trial of intra-articular injection of sodium hyaluronate (Hyalgan®) for the treatment of chronic shoulder pain [abstract], Arthritis & Rheumatism, 52(l), 461.

Arıtürk, C., 2020, Dayanıklılık sporlarında ‘kolajen’ alımı, https://www.cyclistmag.com.tr/2020/09/04/dayaniklilik-sporlarinda-kolajen-alimi/ (Erişim Tarihi: 05.09.2020).

Armstrong, S.E. ve Bell, D.R., 2002, Relationship between lymph and tissue hyaluronan in skin and skeletal muscle, American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology, 283(6), 2485-2494.

Avila Rodríguez, M.I., Rodriguez Barroso, L.G. ve Sánchez, M.L., 2018, Collagen: A review on its sources and potential cosmetic applications, Journal of cosmetic dermatology, 17(1), 20-26.

Baumann, L., 2007, Skin ageing and its treatment, The Journal of Pathology: A Journal of the Pathological Society of Great Britain and Ireland, 211(2), 241-251.

Bellamy, N., Campbell, J., Welch, V., Gee, T.L., Bourne, R. ve Wells, G.A., 2006, Viscosupplementation for the treatment of osteoarthritis of the knee, Cochrane Database of Systematic Reviews, (2).

Benito-Ruiz, P., Camacho-Zambrano, M.M., Carrillo-Arcentales, J.N., Mestanza-Peralta, M.A., Vallejo-Flores, C.A., Vargas-López, S.V., Villacís-Tamayo, R.A. ve Zurita-Gavilanes, L.A., 2009, A randomized controlled trial on the efficacy and safety of a food ingredient, collagen hydrolysate, for improving joint comfort, International Journal of Food Sciences and Nutrition, 60, 99–113.

Betty, V., Humbert, P., Rougier, A., Colinge, A.C., Haftek, M., Lambert, C., Richard, A., Creidi, P. ve Lapiere, C.M., 2001, Topically applied vitamin C enhances the mRNA level of collagens I and III, Their processing enzymes and tissue inhibitor of matrix metalloproteinase I in the human dermis, The Society for Investigative Dermatology, 116(6), 853-859.

Beuker, F., Eck, T. ve Rosenfeld, J., 1996, Biomedical and clinical examinations on the effects of gelatine on degenerative damages of the motoric system, 17, 12.

Bonjour, J.P., 2005, Dietary protein: An essential nutrient for bone health, Journal of the American College of Nutrition, 24, 526-36.

Bruyère, O., Zegels, B., Leonori, L., Rabenda, V., Janssen, A., Bourges, C. ve Reginster, J.Y., 2012, Effect of collagen hydrolysate in articular pain: A 6-month randomized, double-blind, placebo controlled study, Complementary therapies in medicine, 20(3), 124-130.

Chen, W.Y.J. ve Abatangelo G.,1999, Functions of hyaluronan in wound repair, Wound Rep Reg, 7, 79-89.

Cheng, F.Y., Hsu, F.W., Chang, H.S., Lin, L.C. ve Sakata, R., 2009, Effect of different acids on the extraction of pepsin-solubilized collagen melanin from silky fowl feet, Food Chemistry, 113, 563-567.

Choi, F.D., Sung, C.T., Juhasz M.L. ve Mesinkovsk, N.A., 2019, Oral Kollajen Desteği, Dermatolojik Uygulamaların Dermatolojisinde İlaç Dergisi, 18(1), 9-16.

Collins, M. N. ve Birkinshaw, C., 2013, Hyaluronic acid based scaffolds for tissue engineering—A review, Carbohydrate Polymers, 92(2), 1262-1279.

Crowley, D.C., Lau, F.C., Sharma, P., Evans, M., Guthrie, N., Bagchi, M., Bagchi, D., Dey, D.K. and Raychauduri, P. 2009. Safety and efficacy of undenatured type II collagen in the treatment of osteoarthritis of the knee: a clinical trial, International Journal of Medical Sciences, 6, 312-321.

Çomoğlu, T., 2012, Kozmetikler, Marmara Pharmaceutical Journal, 16, 1-8.

EFSA (European Food Safety Authority), 2011, EFSA Panel on dietetic products, nutrition and allergies, Scientific opinion on the substantiation of a health claim related to collagen hydrolysate and maintenance of joints pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/20061, EFSA Journal, 9(7), 2291.

Elsner, P. ve Maibach, H. I., 2005, Cosmeceuticals and active cosmetics: Drugs versus Cosmetics (2nd edn). Marcel Dekker: New York.

Entwistle, J., Hall, C.L. ve Turley, E.A., 1996, HA receptors: regulators of signalling to the cytoskeleton, Journal of Cellular Biochemistry, 61, 569–577.

Gelse, K., Poschl, E., and Aigner, T. 2003. Collagensstructure, function and biosynthesis. Advanced Drug Delivery Reviews 55(12), 1531-1546.

Genovese, L., Corbo, A. ve Sibilla, S., 2016, An insight into the changes in skin texture and properties following dietary intervention with a Nutricosmeceutical containing a blend of collagen bioactive peptides and antioxidants, Skin Pharmacology and Physiology, 3, 146–158.

Griffin LY. (Ed), 2005, Complementary and alternative therapies for osteoarthritis in essentials of musculoskeletal care, Third Ed. American Academy of Orthopaedic Surgeons, Rosemont IL, 91-92.

Guillerminet, F., Beaupied, H., Fabien-Soule, V., Tome, D., Benhamou, C.L, Roux, C. ve Blais, A., 2010, Hydrolyzed collagen improves bone metabolism and biomechanical parameters in ovariectomized mice: An in vitro and in vivo study, Bone, 46, 827-834.

Halachmi, S., Ben, D. A. ve Lapidoth, M., 2013, Treatment of acne scars with hyaluronic acid: an improved approach, Journal of Drugs in Dermatology: JDD, 12(7), 121-123.

Haltiwanger, S., 2014, The therapeutic uses of hydrolyzed collagen, https://www.researchgate.net/publication/313568303_The_Therapeutic_Uses_of_Hydrolyzed_Collagen (Erişim Tarihi: 31.05.2020).

Hascall V.C., Majors A.K., de la Motte C.A., Evanko S.P., Wang A., Drazba J.A., Strong S.A. ve Wight T.N., 2004, Intracellular hyaluronan: a new frontier for inflammation? Biochimica and Biophysica Acta, 1673, 3–12.

Juhlin, L., 1997, Hyaluronan in skin, Journal of Internal Medicine, 242 (1), 61-66.

Karaguzel, G. ve Holick, M., 2010, Diagnosis and treatment of osteopenia, Reviews in Endocrine & Metabolic Disorders, 11, 237-251.

Liu, D.C., Lin, Y.K. ve Chen, M.T., 2001, Optimum condition of extracting collagen from chicken feet and its characteristics, Asian-Australasian Journal of Animal Sciences, 14(11), 1638-1644.

Longas, M. O., Russell, C. S. ve He, X. Y., 1987, Evidence for structural changes in dermatan sulfate and hyaluronic acid with aging, Carbohydrate Research, 159(1), 127-136.

Lynch, M.P., Stein, J.L., Stein, G.S., Lian, J.B., 1995, The influence of type I collagen on the development and maintenance of the osteoblast phenotype in primary and passaged rat calvarial osteoblasts: modification of expression of genes supporting cell growth, adhesion, and extracellular matrix mineralization, Experimental Cell Research, 216, 35-45.

Maio M., 2004, The minimal approach: An innavation in facial cosmetic procedures, Aesthetic Plastic Surgery, 28, 295-300.

Marshall, L., 2019, Collagen: ‘fountain of youth’ or edible hoax?, https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/news/20191212/collagen-supplements-what-the-research-shows (Erişim Tarihi: 06.09.2020).

Moskowitz R., 2000, Role of collagen hydrolysate in bone and joint disease, Seminars in arthritis and rheumatism, 30(2), 87-99.

Müftüoğlu, O., 2018, https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/osman-muftuoglu/kolajenine-sahip-cik-40956389 (Erişim Tarihi: 31.05.2020).

Müftüoğlu, O., 2019, https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/osman-muftuoglu/kime-ne-zaman-ve-hangi-kolajen-41240887 (Erişim Tarihi: 31.05.2020).

Necas, J., Bartosikova, L., Brauner, P. ve Kolar, J., 2008, Hyaluronic acid (hyaluronan): a review, Veterinarni Medicina, 53(8), 397-411.

Neudetker, B.A, Csoka, A.B., Stair Nawy, S., Maibach, H.I. ve Stern, R., 2000, Hyaluron an: biology, pathology and pharmacology, Cosmetics& Toiletries; 115, 42-58.

Patel, T. ve Tevet, O., 2015, Effective treatment of acne scars using pneumatic injection of hyaluronic acid, Journal of Drugs in Dermatology: JDD, 14(1), 74-76.

Prestwich, G. D. ve Vercruysse, K. P., 1998, Therapeutic applications of hyaluronic acid and hyaluronan derivatives, Pharmaceutical Science & Technology Today, 1(1), 42-43.

Proksch, E., Segger, D., Degwert, J., Schunck, M., Zague, V. ve Oesser, S., 2014, Oral supplementation of specific collagen peptides has beneficial effects on human skin physiology: a doubleblind, placebocontrolled study, Skin Pharmacology and Physiology, 2, 47–55.

Ray, R., 2019, How long does it take for collagen supplements to work?, https://gym-expert.com/how-long-does-it-take-for-collagen-supplements/ (Erişim Tarihi: 06.09.2020).

Reed, R.K., Lilja, K. ve Laurent, T.C., 1988, Hyaluronan in the rat with special reference to the skin, Acta Physiologica Scandinavica, 134(3), 405 – 411.

Schauss, A.G., Stenehjem, J., Park, J., Endres, J.R. ve Clewell, A., 2012, Effect of the novel low molecular weight hydrolyzed chicken sternal cartilage extract, BioCell Collagen, on improving osteoarthritis-related symptoms: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial, Journal of Agriculture and Food Chemical, 60(16), 4096-4101.

Shils, M.E., Shike, M., Ross, A.C., Caballero, B. ve Cousins, 2006, Modern nutrition in health and disease, 10th Edition. Publisher: Lippincott Williams and Wilkins.

Sibilla, S., Godfrey, M., Brewer, S., Budh-Raja, A. ve Genovese, L., 2015, An Overview of the beneficial effects of hydrolysed collagen as a nutraceutical on skin properties: Scientific background and clinical studies, The Open Nutraceuticals Journal, 8, 29-42.

Tırnaksız, F. ve Kaymak, Y., 2008, Hyalüronik asit, Turkiye Klinikleri Journal of Dermatology, 18(1), 9-16.

Toole B.P., Wight T.N. ve Tammi M.I., 2002, Hyaluronancell interactions in cancer and vascular disease, Journal of Biological Chemistry, 277, 4593–4596.

Toole, B. P., 2004, Hyaluronan: from extracellular glue to pericellular cue, Nature Reviews Cancer, 4(7), 528-539.

Turley E.A., Noble P.W. ve Bourguignon L.Y.W., 2002, Signaling properties of hyaluronan receptors, Journal of Biological Chemistry, 277, 4589–4592.

Tzellos, T.G., Klagas, I., Vahtsevanos, K., Triaridis, S., Printza, A., Kyrgidis, A., Karakiulakis, G., Zouboulis, C.C. ve Papakonstantinou, E., 2009, Extrinsic ageing in the human skin is associated with alterations in the expression of hyaluronic acid and its metabolizing enzymes, Experimental Dermatology, 18(12), 1028 -1035.

Wu, J., Fujioka, M., Sugimota, K., Mu, G. ve Ishimi, Y., 2004, Assessment of effectiveness of oral administration of collagen peptide on bone metobolism in growing and mature rats, Journal of Bone and Mineral Metabolism, 22(6), 547-553.

Yamamoto S., Deguchi K., Onuma M., Numata N. ve Sakai Y., 2016, Absorption and urinary excretion of peptides after collagen tripeptide ingestion in humans, Biological and Pharmaceutical Bulletin, 39(3), 428–434.

Yazaki M., Ito Y., Yamada M., Goulas S., Teramoto S., Nakaya M. A., Ohno, S. ve Yamaguchi K., 2017, Oral ingestion of collagen hydrolysate leads to the transportation of highly concentrated Gly‐Pro‐Hyp and its hydrolyzed form of Pro‐Hyp into the bloodstream and skin, Journal of Agricultural and Food Chemistry, 65(11), 2315–2322.

Yoshinari, O., Marone, P. A., Moriyama, H., Bagchi, M. ve Shiojima, Y., 2013, Safety and toxicological evaluation of a novel, water-soluble undenatured type II collagen, Toxicology Mechanisms and Methods, 23(7), 491-499.

Bu içeriği paylaş